Dong riềng hay Khoai riềng, có tên khác là Chuối củ. Tên khoa họcCanna edulisKer Gawl., thuộc họ Chuối hoa.
Cây cao 1,2 – 1,5m, có thể tới 2m. Thân rễ phình to thành củ, chứa nhiều tinh bột. Trong thực vật nói chung, Thân rễ chỉ cho một đoạn của thân cây nằm ngang dưới mặt đất mà từ các mắt của nó mọc ra các rễ và chồi. Nó vốn là thân cây nhưng nằm sát mặt đất và phình ra nên thường gọi là củ, như gừng, nghệ, riềng, …
Dong riềng hay Khoai riềng, có tên khác là Chuối củ. Tên khoa họcCanna edulisKer Gawl., thuộc họ Chuối hoa.
Cây cao 1,2 – 1,5m, có thể tới 2m. Thân rễ phình to thành củ, chứa nhiều tinh bột. Trong thực vật nói chung, Thân rễ chỉ cho một đoạn của thân cây nằm ngang dưới mặt đất mà từ các mắt của nó mọc ra các rễ và chồi. Nó vốn là thân cây nhưng nằm sát mặt đất và phình ra nên thường gọi là củ, như gừng, nghệ, riềng, …
Cây được trồng phổ biến ở Việt Nam, có gốc từ châu Mỹ. Cây tương đối chịu rợp, chịu rét kém. Trong điều kiện thuận lợi, cây cho năng suất 20 tấn củ trở lên sau một năm.
2. Bộ phận dùng và thành phần hóa học
2.1. Bộ phận dùng
Thường dùng thân rễ, hoa và lá Dong riềng. Thu hái các bộ phận của cây quanh năm. Rễ dùng tươi hay phơi khô. Hoa phơi khô.
2.2. Thành phần hoá học
Thân rễ có chứa nhiều tinh bột, khoảng 28%. Đặc điểm tinh bột khoai riềng khi nấu với nước có thể đông cứng lại như thạch. Ngoài ra trong Khoai riềng có một ít tanin. Các nghiên cứu dược lý gần đây cho thấy trong Dong riềng còn có phenylpropanoid sucrose, epimedokoreanone A, nepetoidin B, axit ferulic, axit caffeic, hydroxytyrosol và 1 H-indole-3-carboxaldehyde.
3.1. Tính vị, tác dụng
Dong riềng đỏ có vị ngọt, nhạt, tính mát. Cây có tác dụng thanh nhiệt, lợi thấp, an thần, tức là làm mát cơ thể, bồi bổ, chữa mất ngủ, …
Liều dùng:
3.2. Kinh nghiệm sử dụng Dong riềng
Nhiều nước trồng và khai thác Dong riềng làm nguồn chế biến tinh bột. Nó còn được dùng để làm tá dược trong sản xuất thốc.
- Củ luộc ăn ngon, và chế bột làm miến (bún tàu) tại nhiều vùng ở nước ta.